مشاور عالی وزیر
جهاد کشاورزی و مرجع ملی تنوع زیستی کشور، بر ضرورت برنامه‌ریزی برای حفظ تنوع
زیستی در انواع اکوسیستم‌ها تاکید کرد.

به گزارش یایگاه
اطلاع‌رسانی وزارت جهاد کشاورزی به نقل از روابط عمومی سازمان تحقیقات، دکتر
اسکندر زند در نهمین جلسه کمیسیون هماهنگی تحقیقات که به منظور بررسی اولویت‌های برنامه‌های
راهبردی تنوع زیستی و مدیریت اقتصادی – اجتماعی، برگزار شد، لزوم توجه به حفظ تنوع
زیستی در سه حوزه اکوسیستم، گونه و ژن را مورد اشاره قرار داد و بیان داشت: در حال
حاضر شاهد پدیده ساده‌سازی اکوسیستم‌ها به ویژه اکوسیستم‌های زراعی هستیم که این
امر می‌تواند در آینده زمینه‌ساز بروز مشکلات جدی شود، بنابراین لازم است برای حفظ
تنوع زیستی در انواع اکوسیستم‌ها از جمله مرتعی، جنگلی، باغی و زراعی و غیره
تمهیدات برنامه‌ای در سطح کلان اندیشیده شود.

وی وظیفه سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
کشاورزی را در حوزه تنوع ژنتیکی در سه سطح شناسایی، حفاظت و بهره برداری منابع
ژنتیکی مهم دانست و افزود: طرح‌های کلانی که در حوزه شناسایی تدوین می‌شود، می‌تواند
به موضوعاتی از قبیل تنوع گونه‌ای و ژنتیکی، پایش روند تغییرات فرسایش ژنتیکی،
گونه‌های مهاجم ایران (که به اکوسیستم‌های جنگلی – مرتعی و غیره آسیب می‌زند)،
گونه‌های در معرض تهدید و انقراض اختصاص یابد.

زند با بیان این که بررسی تغییرات
اکوسیستم‌های حوزه کشاورزی نیاز به پایش دارد بیان داشت: در حوزه حفاظت نیز به
ویژه در مورد محل‌هایی که ذخایر ژنتیکی منحصر به فردی دارندلازم است در زمینه
متدلوژی نگهداری در بانک های ژنی موجود برنامه‌ریزی شود.

مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی همچنین توجه
به جزئیات نحوه بهره برداری از منابع ژنتیکی را امری ضروری بر شمرد و افزود: در
این امر می توان موسسه ای عمل شود و طرح های کلان حتی قبل از آغاز فرآیند اصلاح ژن
تا مرحله تجاری سازی در آن دیده شود.

معاون برنامه‌ریزی و امور اقتصادی سازمان
در این جلسه با اذعان بر اینکه طرح کلان یک فعالیت علمی برای رسیدگی به یک چالش
کلان کشوری است بر احصا نمودن چالش ها در ارائه برنامه کلان کشوری برای رفع این
چالش ها در طرح‌های کلان تحقیقاتی تاکید نمود.

دکتر ولدان افزود: بسیاری از طرح‌ها و
پروژه‌های تحقیقاتی از پایین به بالا شکل گرفته است و سازمان، ظرفیت‌های علمی و
تحقیقاتی کشاورزی کشور را در بخش های دانشگاهی و خصوصی شناسایی نموده و مطمئناً با
استفاده از این ظرفیت ها می توان بسیاری از دغدغه‌ها و چالش‌های این بخش را مرتفع
نمود.

دکتر سعید پورداد مدیرکل دفتر امور پژوهشی
سازمان با تاکید بر اینکه محققان لازم است، به جنبه های اقتصادی و اجتماعی پروژه
توجه نمایند گفت: پژوهشگران و محققین باید به درجه ای از شناخت برسند که وقتی
یافته ای را ارائه می نمایند آن را با معیارهای اقتصادی موجود سنجیده و به جنبه
های اجتماعی آن نیز توجه نمایند

دکتر حسن عسگری مدیر برنامه راهبردی امنیت
غذایی نیز با تاکید بر اینکه طرح های کلان باید مورد تجدید نظر قرار گیرند و در آن
به نقش حفاظت و بهره برداری بیشتر توجه گردد گفت: در طرح‌های کلان می بایست به
جنبه های اقتصادی، اجتماعی و ترویجی پرداخته شود و از متخصصین این بخش‌ها نیز بهره
مند گردید و همچنین به رابطه تحقیق و اجرا بیش از پیش توجه نمود.

دکتر حسین عصاره رئیس موسسه تحقیقات ثبت و
گواهی بذر و نهال نیز بر این موضوع اذعان داشت: در کارهای پژوهشی تحقیقاتی و فنی
که تا کنون صورت پذیرفته توجه به مسائل اجتماعی، سنت ها و مردم شناسی غفلت شده است.

دکتر مهناز بنی اعمام عضو هیات علمی موسسه
پژوهش های برنامه ریزی اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی نیز در بخش کوتاهی از جلسه
توجه و ایجاد شاخص های استاندارد برای ارائه گونه های آبزیان را مورد تاکید قرار
داد و گفت: در بحث صادرات آبزیان توجه به شاخص های استاندارد موضوعی است که کمتر
به آن توجه شده و می بایست برای ارائه گونه های آبزیان به استانداردها توجه گردد.

دکتر بلالی مشاور رئیس سازمان نیز با
اشاره به برنامه های نوشته شده پیشین توجه به طرح اقتصادی و اجتماعی را ضروردی
دانست و اظهار داشت: متاسفانه در برنامه راهبردی نیز دو حوزه اقتصادی/اجتماعی و
اقلیم مغفول مانده است و با توجه به اهمیت آن در تدوین برنامه های راهبردی و کلان
کشوری می بایست بصورت ویژه مورد توجه قرار گیرد.

دکتر محسن مفیدی نیستانک مدیر برنامه
راهبردی تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی در این جلسه اولویت‌های ‌برنامۀ‌ راهبردی ‌تنوع
‌زیستی ‌و‌ ذخایر ‌ژنتیکی ‌سازمان پرداخت و برنامه تدوین شده استراتژیک تحقیقات
کلان علم و فناوری تنوع زیستی و ذخایر ژنتیک سازمان در افق 1404 را ارائه نمود.

وی با اشاره به اینکه مدیریت پایدار تنوع
زیستی و ذخایر ژنتیکی سازمان برای تولید مواد غذایی سالم، مغذّی، ارزان و کافی در
راستای ارتقای امنیّت غذایی و توسعۀ کشاورزی پایدار برای نسل های حال و آینده است
گفت: هدف عمدۀ بخش کشاورزی، دستیابی به امنیت غذایی به معنی تولید کافی غذای
باکیفیت و سالم و قابل دسترس برای کلیة افراد جامعه است. اما این هدف درگرو حفظ
منابع پایه؛ اعم از منابع طبیعی، خاک و آب به عنوان ظرف تولید می باشد و مدیریت
تنوع‌زیستی و ذخایر ژنتیکی، تولید پایدار در کشور را ضمانت می کند.

دکتر مفیدی با عنوان این موضوع که تغییر
اقلیم این مجموعه را تحت تأثیر قرار می دهد و کلیة امور فوق درگرو طراحی نظام های
بهره برداری، مدیریتی، اقتصادی و اجتماعی است که قادر باشد مشارکت کلیة ذی نفعان
را جلب کند اظهار داشت: این امر موجب می گردد که آنان را از ابتدای طراحی برنامه
ها در ابعاد ملی، منطقه ای و محلی تا اجرا و بهره برداری دخیل نموده و فرصت های
اقتصادی و اجتماعیِ برابر را برایشان فراهم و پذیرش اجتماعی را با لحاظ خصوصیات
جوامع بومی تسهیل کرد.

وی از درختان جنگلی و مرتعی و گیاهان
زراعی و باغی، دام ‌و طیور، شیلات ‌و آبزیان و میکروارگانیسم‌ها و بی‌مهرگان و
سایر جانوران مرتبط با کشاورزی به عنوان به زیر برنامه‌های ‌محوری ‌برنامە ٔ‌علم ‌و‌
فناوری ‌تنوع ‌زیستی ‌و ‌ذخایر‌ ژنتیکی نام برد و گفت: به صورت خلاصه اهم چالش های
پیش رو در حوزۀ تنوع زیستی و ذخایر ژنتیکی سازمان اعم از محیطی و محاطی را می
توان در چهار لایه یا چهار مقیاس متفاوت مورد بررسی و تحلیل قرار داد و آنها محیط‌
بین‌المللی، محیط ملی، محیط تخصصی و محیط داخلی سازمان است.

دکتر مفیدی گفت: بر اساس وظایف تفصیلی
وزارت جهاد کشاورزی حفاظت، جمع آوری، ارزیابی، احیا و توسعة ذخایر ژنتیکی، تنوع
زیستی گیاهی و ژرم پلاسم گیاهان زراعی، باغی، زینتی، دارویی، مرتعی، جنگلی و دام و
آبزیان و میکروارگانیسم ها و حشرات مفید و زیان آورِ کشاورزی در چارچوب وظایف محول
شده از زمرۀ وظایف این وزارت محسوب می شود که سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج
کشاورزی تولیت ایفای این نقش را بر عهده‌ دارد

دکتر امیر مسعود صابری مدیر برنامه
راهبردی اقتصادی اجتماعی در این جلسه به ارائه برنامه‌های راهبردی، اقتصادی
اجتماعی، ترویجی و مدیریتی پرداخت و گفت: تحقیقات مدیریتی در بخش کشاورزی شامل
مطالعات مربوط به مدیریت و بهره برداری از منابع آب، منابع طبیعی، مدیریت مزرعه و
مدیریت بازار و از این دست موضوعات می باشد

وی انتقال نتایج تحقیقات به سطح مزارع،
کوتاه نمودن فاصله زمانی پذیرش تکنولوژیهای جدید، کاهش فاصله عملکرد نتایج تحقیقات
در سطح مزارع آزمایشی با مزارع بهره برداران، توسعه پایدار در بهره برداری از
منابع، بهبود سیاستها و استراتژیهای کالن توسعه کشور و بخش کشاورزی، بهبود تحقیقات
مدیریت مزرعه، اولویت بندی طرحهای تحقیقاتی کشاورزی، تحقیقات بازاریابی، بازار
رسانی، تجارت و بازرگانی، مسائل اجتماعی بخش کشاورزی و مدیریت نظام نوآوری بخش
کشاورزی را برخی از حوزه های استراتژیک موضوع تحقیقات اقتصادی، اجتماعی، ترویجی و
مدیریتی خواند و گفت: مدل اجرایی طرح شناسایی اهداف توسعه در بخش کشاورزی، شناسایی
و تحلیل مهم ترین تهدیدات، نقاط ضعف، مسائل و محدودیت های فنی، شناسایی و تحلیل
مهم ترین فرصت ها، نقاط قوت، یافته ها و دستاوردهای علمی موجود برای رسیدن به
اهداف توسعه در موضوع مورد نظر، تدوین اهداف کلان علم و فناوری، تدوین راهبردهای
اصلی و طرحهای محوری کلان و پروژه ها برای دستیابی به اهداف و تدوین برنامه
عملیاتی و جمع بندی اقدامات و راهکارها است.

دکتر صابری در ارائه برنامه راهبردی
اقتصادی، اجتماعی، ترویجی و مدیریتی به برخی از مهمترین چالش‌ها و مسائل اساسی بخش
کشاورزی و سازمان از این منظر اشاره کرد و راهبردها و طرح‌های کلان مرتبط با
چالشهای بخش کشاورزی و سازمان را ارائه کرد.

گفتنی است؛ نهمین جلسه کمیسیون هماهنگی
تحقیقات با حضور دکتر اسکندر زند مشاور عالی وزیر جهاد کشاورزی و مرجع ملی تنوع
زیستی کشور ، دکتر رسول زارع قائم مقام سازمان، دکتر ارژنگ جوادی معاون پژوهش و
فناوری سازمان، دکتر ولدان معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی و سایر اعضای کمیسیون
به صورت وبینار در سالن اندیشه برگزار شد.